Onderzoek

Van adel?

Het ligt voor de hand om een relatie te veronderstellen tussen de familie 'De Vos' uit Steenwijk met de bekende familie 'De Vos van Steenwijk". Echter tot op heden heb ik die relatie nog niet kunnen vinden. Alle suggesties zijn uiteraard van harte welkom.

De ruzie tussen Jurriaan de Vos en Jan Meesters

Hieronder de opmerking nr. 11, blz. 20, uit "Historische Mededelingen", 15e jaargang no. 1/1998, een opstel over de familie Tromp Meesters en het park Rams Woerthe, door W. Scheenstra.

"De familie Meesters was een geslacht dat al jaren in Steenwijk woonde. Op 17 februari 1749 - tijdens de woelige jaren rondom Harmen Coops Fledderus - werd ene Jan Meesters door degenhouwen van Jurriaan de Vos zodanig verwond dat hij enige dagen later aan de gevolgen van deze aanval overleed. De naam Meesters werd op verzoek van Jan Meesters, koopman te Steenwijk, op 13 september bij Koninklijk Besluit gewijzigd in Tromp Meesters."

Via dhr. Mulder heb ik een document ontvangen, geschreven door dhr. Staal, waarin de aanleiding van de moord op Jan Meesters wordt beschreven. Hieronder volgt een passage uit dit document.

MEESTERS, Jan, ged. Meppel 3-2-1712, eekmulder en leerlooier te Steenwijk, grootburger ald. 3-5-1737, "gecommiteerde uit de Borgeren dezer stad" 1748, Steenwijk aan de gevolgen van een politieken moordaanslag 20-2-1749.

Op 17 februari 1749 werd een deel van deze Compagnie (= de Compagnie van burgemeester RAM) in een herberg onthaald op een borrel. Het gezelschap bestond uit een aantal ruwe klanten, die er een behagen in schiepen om voorbijgangers te molesteren, zoals ook MEESTERS, Jan, een der gecomitteerden overkwam. Deze MEESTERS, Jan, werd door DE VOS, Jurrien Ariensz., aangevallen, dezelfde die zich eerder ook al aan FLEDDERUS (= ook een gecommitterde) had vergrepen.
Nadat MEESTERS, Jan, eerst kans had gezien te vluchten, kwam DE VOS terug met een scherp geslepen sabel, waarmee hij zonder aanleiding MEESTERS, Jan, de schedel doorkliefde. De volgende dag - 18 februari - stelde men de magistraat van het gebeurde op de hoogte. Ook de bejaarde vader (= ME(E)STERS, Hendrik Jan, nr. 1256) van de gewonde MEESTERS, Jan, kwam zijn beklag doen bij de magistraat, doch werd onverichterzake weggestuurd. MEESTERS, Jan, overleed drie dagen later. DE VOS, Jurriaen, manifesteerde zich gewoon in het openbaar. Pas toen de magistraat het bericht kreeg dat MEESTERS was overleden wekte men de schijn een onderzoek in te stellen. DE VOS wist zich echter na eerst naar Amsterdam te zijn gevlucht aan de naspeuringen van de justitie te onttrekken, waarschijnlijk doordat hij getipt was.


Onderstaande tekst is afkomstig van de Klaas Steffens Homepage

Jurriaen Ariaensz de Vos was betrokken in de Steenwijker conflicten rond 1750 die bekend zijn geworden als de "Plooierijen". Feitelijk was het een strijd tussen de heersende klasse van regenten-families en de protestantse burgerbeweging die ook hun kans wilde krijgen. Soms ook werd het geschil gezien als een strijd van Oranje-gezinde protestanten tegen de heersende klasse van overwegend katholieke magistraten die weer grip wilden krijgen op de invloed van de kerk op het maatschappelijke en politieke leven. Jurriaen Ariaens de Vos was lid van een door burgemeester Ram opgerichte Compagnie (burgerwacht), die op 16 november 1748 probeerde Harmen Coops Fledderus aan te houden. Harmen Coops wist echter, nadat hij de nodige klappen had gekregen, te ontkomen. Op maandag 2 december 1748 werd Harmen Coops Fledderus in alle vroegte van zijn bed gelicht, en tot zijn verrassing, gearresteerd. Enkele dagen later werd Harmen Coops Fledderus snel veroordeeld en opgehangen. Een paar maanden later bracht Jurriaen Ariaens de Vos een dodelijke slag met de sabel toe aan JAN MEESTERS, ged. Meppel 3-2-1712, grootburger van de stad Steenwijk sinds 3 mei 1737, eekmulder en leerlooier, "gecommitteerde van de Borgeren van 1748", op 17 februari 1749. JAN MEESTERS overleed drie dagen later (20 febr. 1749) en Jurriaen vluchtte naar Amsterdam. In juli/aug. 1750 werd Jurriaen, als moordenaar van Jan Meesters, alsnog gearresteerd.

Noot: De naam Meesters werd op verzoek van Jan Meesters, koopman te Steenwijk, bij Koninklijk Besluit van 3 september 1749 gewijzigd in TROMP MEESTERS.

Uit de Volkstelling Vollenhove 1748

Huisgezin: Jan Tabak en Hendrikje Steltink. Kinderen boven 10 jaar: Jurrien. Kinderen beneden 10 jaar: Bartelt, Hendrikje. Knechten en meiden: ---. Inwonenden en kostgangers: ---. Merkt, Oosterkluft - Stad Steenwijk.

In 1730 trouwt Hendrikje Steltink met Jan Jurjens de Vos. Hun kinderen hebben o.a. de namen Jurrien, Bartelt en Hendrikje. Wie is deze Jan Tabak, misschien dezelfde persoon als Jan Jurjens de Vos?